Lachgas in Amsterdam: regels, risico's en hulp

Hoeveel lachgas wordt er in Amsterdam gebruikt?

Amsterdam was jarenlang de stad waar lachgas het meest zichtbaar was. Volgens de Antenne-monitor van de Hogeschool van Amsterdam verdrievoudigde het aandeel jonge cafébezoekers dat in het afgelopen jaar lachgas had gebruikt tussen 2010 (11%) en 2015 (35%). Daarna sloeg de trend om. In 2024 lag het op 9%, terug op het niveau van 2010, en gebruikte nog 2% in de laatste maand.

Toch hoort Amsterdam nog bij de regio's met het meeste gebruik. Uit de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen blijkt dat in 2024 in de GGD-regio Amsterdam 3,0% van de 16- tot 25-jarigen in het afgelopen jaar lachgas gebruikte. Alleen Groningen scoorde hoger (3,9%).

Het RIVM signaleert drie verschuivingen die ook in Amsterdam spelen:

• Van uitgaan naar binnen. Uitgaanders komen lachgas nauwelijks nog tegen in het nachtleven. Gebruik vindt plaats in huis, op hotelkamers en in auto's.
• Minder gebruikers, zwaarder gebruik. Onder Amsterdamse mbo-studenten daalde het gebruik tussen 2016 en 2021, maar wie bleef gebruiken deed dat vaker.
• Gezondheidsschade. Het aantal verwijzingen naar revalidatie vanwege neurologische klachten steeg na 2019 landelijk, vooral in Amsterdam, en daalt sinds 2023.

Wat zegt de Amsterdamse APV?

Amsterdam trad al op voordat het landelijke verbod er was. In 2019 kondigde burgemeester Halsema aan dat de gemeente geen vergunningen voor lachgasverkoop meer afgaf, ook niet bij evenementen, en dat straatverkoop zonder vergunning actief werd aangepakt. In het centrum en enkele andere gebieden gold een ventverbod.

Eind 2021 nam de gemeenteraad een lachgasverbod op in de Algemene Plaatselijke Verordening (artikel 2.7A). Dat richtte zich op overlast en gevaarlijke verkeerssituaties door recreatief gebruik in de openbare ruimte. Sinds 2023 komt de Opiumwet daar bovenop: die verbiedt bezit, verkoop en vervoer in de hele stad, ook binnenshuis. De actuele tekst van de APV staat op lokaleregelgeving.overheid.nl.

Lachgascilinders en het Amsterdamse afval

Het Amsterdamse afval gaat naar het Afval Energie Bedrijf (AEB) in het Westelijk Havengebied. Lachgascilinders die tussen het restafval zitten, ontploffen daar in de ovens. AEB probeerde het probleem aan te pakken met een vergoeding voor wie een cilinder kwam inleveren. Dat innamepunt trok veel bekijks en stopte na ongeveer 80.000 ingeleverde cilinders; volgens AEB moet het Rijk het probleem structureel oplossen. Later bouwde het bedrijf een aparte loods om cilinders uit het afval te halen voordat ze de oven bereiken.

Voor bewoners is de boodschap eenvoudig: een cilinder hoort op het Recyclepunt, nooit in de container.

Afval

Lege lachgascilinder inleveren in Amsterdam

Een lachgascilinder is gevaarlijk afval. In een vuilniswagen of verbrandingsoven kan hij ontploffen, ook als hij leeg lijkt. Gooi een cilinder daarom nooit in een afvalbak of container en zet hem niet op straat. De inleverpunten voor Amsterdam staan in de tabel hieronder. Zie je een cilinder op straat liggen, raak hem dan niet aan en meld het bij de gemeente via 14 020 of meldingen.amsterdam.nl. Meer uitleg staat in Lachgascilinder inleveren.

Neem een legitimatiebewijs mee en een bewijs dat je in Amsterdam woont, bijvoorbeeld een brief met je adres. De Recyclepunten nemen gasflessen en klein chemisch afval gratis in. Openingstijden kunnen rond feestdagen afwijken; kijk voor vertrek op amsterdam.nl of bel 14 020.

Wet

Wat zegt de wet in Amsterdam?

Lachgas staat sinds 1 januari 2023 op lijst II van de Opiumwet. Bezit, verkoop, vervoer en productie voor recreatief gebruik zijn daardoor in heel Nederland strafbaar, dus ook in Amsterdam. Alleen medisch, technisch en voedingskundig gebruik blijft toegestaan. Volgens het Openbaar Ministerie moet je bij één ballon of één ampul als first offender afstand doen van het lachgas. Bij meer volgt een geldboete of taakstraf, en bij grote hoeveelheden of handel kan een gevangenisstraf volgen. Lees verder in Is lachgas illegaal? en Boetes en straffen.

Gezondheid

Risico's van lachgas

Volgens het RIVM bestaat er geen veilige gebruikslimiet: zelfs één ballon kan tintelingen in handen en voeten geven. Veel of vaak gebruik schakelt vitamine B12 in je lichaam uit en kan zenuwschade veroorzaken, in het ergste geval met blijvende verlamming. Gas dat rechtstreeks uit een tank komt is ijskoud en kan huid en lippen bevriezen. Gebruik in het verkeer is levensgevaarlijk, voor jezelf en voor anderen. Lees meer over bijwerkingen, gevolgen op de lange termijn en lachgas in het verkeer.

Hulp

Hulp en advies in Amsterdam

• Acuut gevaar (bewusteloos, benauwd, niet meer kunnen lopen): bel 112.
• Klachten na gebruik, zoals tintelingen, een doof gevoel of wankel lopen: maak snel een afspraak bij je huisarts en vertel eerlijk dat je lachgas hebt gebruikt.
• Jellinek is de instelling voor verslavingszorg in Amsterdam. Je kunt er terecht voor advies en behandeling, ook bij lachgas. Voor behandeling heb je meestal een verwijzing van je huisarts nodig. Meer informatie staat op jellinek.nl.
• Anoniem advies: de Drugs Infolijn van het Trimbos-instituut is bereikbaar op 0900-1995.
• Overlast of een gedumpte cilinder: meld het bij de gemeente via 14 020 of meldingen.amsterdam.nl.

Ziekenhuizen met spoedeisende hulp in de buurt: OLVG, locatie Oost, OLVG, locatie West, Amsterdam UMC, locatie AMC, Amsterdam UMC, locatie VUmc, BovenIJ ziekenhuis. Ga bij ernstige klachten niet zelf rijden, maar bel 112 of de huisartsenpost.